İslâm hukukunda nikâh, evlenmeye ehil olan ve aralarında dinen evlenme engeli bulunmayan bir kadın ile erkeğin (veya yetkili vekillerinin), şahitler huzurunda evlenme iradelerini açık ve kesin ifadelerle ortaya koymalarıyla kurulan bir akittir. Bu irade beyanı, fıkıhta “îcap ve kabul” olarak adlandırılır ve tarafların “seni nikâhladım”, “nikâhını kabul ettim”, “seninle evlendim” gibi yoruma kapalı sözlerle karşılıklı rızalarını açıklamalarını ifade eder.

Nikâhın geçerli olabilmesi için akdin gizli yapılmaması, evlenecek kimselerin aileleri ve yakın çevrelerinin bilgisi dâhilinde gerçekleştirilmesi esastır. Şahitlerin bulunması ve evliliğin aleniyet kazanması, akdin sıhhat ve toplumsal meşruiyeti açısından önem taşır.

Bu şartlar yerine getirilmek suretiyle yapılan resmî nikâh da dinen geçerlidir. Nikâh dairesinde kıyılan evlilikte memurun “Evlenmeyi kabul ediyor musunuz?” sorusuna tarafların “Evet” veya “Kabul ediyorum” şeklinde cevap vermeleri, dinî açıdan da bağlayıcı bir icap ve kabul niteliği taşır. Zira bu beyanlarla tarafların evlenme iradesi açık ve kesin biçimde ortaya konulmaktadır. Ayrıca akdin, şahitler huzurunda atılan imzalar ve düzenlenen evlilik cüzdanı ile resmî olarak tescil edilmesi, evliliğin ciddiyetini ve kesinliğini pekiştirmektedir.

Bununla birlikte, nikâh akdinin şer‘î esaslara muvafık biçimde îkā edilmesi ve akdin rûhâniyetinin ihyâ edilmesi maksadıyla; Kur’ân-ı Kerîm tilâveti ve muhtevâsı münasip ilâhîlerin icrâ edildiği bir meclis tertip edilmesi, akabinde ise akdin erkân ve şurûtuna riayet edilerek şer‘î nikâhın (imam nikâhının) îfâ ve ilân edilmesi münasip ve müstahsen olacaktır.