Mehr-i Müeccelin Vade Tayini
Hocam, selâmün aleyküm.
Hanefî fıkhına göre nikâh akdi esnasında müeccel mehir kararlaştırıldığında, mehrin ödeneceği vadenin açıkça belirlenmesi gerekli midir? Yoksa yalnızca peşin değil de ileride ödeneceğinin kararlaştırılması, mehrin müeccel sayılması için yeterli olur mu?
Hanefî mezhebine göre nikâh akdi sırasında müeccel mehir kararlaştırılırken belirli bir vadenin tayin edilmesi şart değildir. Tarafların, mehrin peşin değil de daha sonra ödeneceği hususunda anlaşmaları, mehirin müeccel sayılması için yeterlidir. Bununla birlikte, ileride doğabilecek ihtilafların önüne geçmek amacıyla ödeme vadesinin açıkça belirlenmesi daha uygun görülmüştür.
Şayet taraflar müeccel mehir için belirli bir vade veya tarih kararlaştırmışlarsa, mehir bu vadenin dolmasıyla muaccel hâle gelir ve ödenmesi gerekir. Bu aşamadan sonra ödeme gücü bulunduğu hâlde borcun geciktirilmesi dinen câiz değildir. Nitekim Resûlullah (ﷺ) şöyle buyurmuştur:
مَطَلُ الْغَنِيِّ ظُلْمٌ
“Ödeme gücü bulunan kimsenin borcunu geciktirmesi zulümdür.”[1]
Dolayısıyla müeccel mehirde aslolan, mehrin kocanın zimmetinde sabit bir borç olmasıdır. Vadesi belirlenmişse o tarihte; vade belirlenmemişse örf veya tarafların anlaşmasına göre muaccel hâle geldiğinde ödeme gücü bulunan kocanın bu borcu geciktirmeksizin ifa etmesi gerekir.
[1] Buhârî, el-Ḥavâlât, 1; Müslim, el-Müsâḳāt, 33.