Sefer sırasında ibadetlerde birtakım hafifletmeler söz konusudur. Nitekim Hz. Peygamber’in (s.a.v.) ve sahâbe-i kirâmın sefer hâlinde zaman zaman sabah namazlarını Kâfirûn ve İhlâs sûreleri gibi kısa sûrelerle kıldıkları rivayet edilmiştir.^[1] Bununla birlikte Hz. Peygamber’in (s.a.v.) Mekke’nin fethi sırasında Ümmü Hânî’nin (r.a.) evinde sekiz rekât Duhâ namazı kıldığı ve İbn Ömer’in (r.a.) “Seferde Hz. Peygamber’le birlikte öğle namazını iki rekât kıldım; ardından iki rekât daha kıldım.” şeklindeki rivayetleri, sefer hâlinde sünnet^[2] ve nâfile namazların mutlak olarak terk edilmediğini anlaşılmaktadır.

Bu rivayetleri esas alan Hanefî fakihleri, sefer hâlinde sünnet namazların kılınmasını yolculuğun şartlarına göre değerlendirmişlerdir. Nitekim İbn Âbidîn’in aktardığı Hanefî görüşe göre: “Yolcu, güven ve istikrar hâlinde bulunuyorsa sünnet namazları kılar. Aksi takdirde, yani korku ve kaçış hâlinde bulunuyorsa sünnetleri kılmaz. Tercih edilen görüş budur. Çünkü bu, bir mazeret sebebiyle sünnetleri terk etmektir. Bazıları ise sabah namazının sünneti hariç [terk edilebileceğini] söylemiştir.”[3]

[1]  Leknevî, Ebü’l-Hasenât Muhammed Abdülhayy b. Muhammed, et-Ta‘liku’l-mümecced alâ Muvatta’i İmâm Mâlik (thk. Takıyyüddîn en-Nedvî), (Beyrut: Dârü’l-Kalem, 1991), 1: 567.

[2]  Tirmizî, “Tahâret”, 393; وصليت معه في السفر الظهر ركعتين وبعدها ركعتين

[3] İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 2/131; «(وَيَأْتِي) الْمُسَافِرُ (بِالسُّنَنِ) إنْ كَانَ (فِي حَالَ أَمْنٍ وَقَرَارٍ وَإِلَّا) بِأَنْ كَانَ فِي خَوْفٍ وَفِرَارٍ (لَا) يَأْتِي بِهَا هُوَ الْمُخْتَارُ لِأَنَّهُ تَرْكٌ لِعُذْرٍ تَجْنِيسٌ، قِيلَ إلَّا سُنَّةَ الْفَجْرِ»